काठमाडौः अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हर्मुज जलसन्धि प्रयोग गर्न कुनै पनि प्रकारको शुल्क नलाग्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । तर, उनले आफ्नै देशले भने जलसन्धि प्रयोग गरेबापत शुल्क उठाउन सक्ने संकेत समेत दिएका छन् । शनिबार साँझ ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोशलमा यस्तो अभिव्यक्ति दिएका हुन् ।
उनले लेखे, “युद्धविरामको ६० दिने अवधिमा हर्मुज जलसन्धिमा कुनै शुल्क लाग्नेछैन । ६० दिनपछि पनि शुल्क लाग्ने छैन, जबसम्म कि त्यो अमेरिकाले आफ्नो लागि वा आफ्नै तर्फबाट लगाउँदैन ।“ यस अभिव्यक्तिले भर्खरै हस्ताक्षर भएको सम्झौतापत्र (एमओयू) माथि प्रश्न उठेको देखिन्छ ।
गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध युद्ध सुरु गरेयता इरानले हर्मुज जलसन्धिलाई रणनीतिक हतियारका रूपमा प्रयोग गर्दै आएको थियो । इरानले सो जलमार्ग यातायातका लागि बन्द गरिदिएको थियो । बुधबार भएको युद्धविराम सम्झौताअनुसार जलसन्धि ६० दिनका लागि पुनः सञ्चालनमा आउने र इरानले कुनै पनि जहाजबाट शुल्क लिन नपाउने व्यवस्था गरिएको थियो । 
तर, शनिबार इरानको संयुक्त सैन्य कमान्डले सम्झौताको उल्लंघन भएको भन्दै हर्मुज जलसन्धि पुनः बन्द गरिएको जनायो । यसको विपरीत अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) ले सो दाबी खण्डन गर्दै जलमार्गमा यातायात सामान्य रहेको बताएको छ ।
हर्मुज जलसन्धि विश्वको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण समुद्री मार्गमध्ये एक हो। विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल र प्राकृतिक ग्यास तथा ३० प्रतिशत मल उत्पादनको व्यापार यही बाटो हुँदै हुन्छ। जलसन्धि बन्द हुँदा विश्वव्यापी इन्धन मूल्य आकाशिएको थियो भने कृषि क्षेत्र समेत प्रभावित भएको थियो ।
ट्रम्पले यसअघि इरानको बन्दरगाहमा अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी गर्ने घोषणा गरेका थिए । अहिले ट्रम्पको नयाँ अभिव्यक्तिले अमेरिकाले पनि जलसन्धिबाट राजस्व उठाउन सक्ने देखाउँदै यस क्षेत्रमा अमेरिकी दबाब कायम राख्न चाहेको संकेत गरेको छ ।
स्रोतः अल जजिरा